Ο Έλατος Κυνουρίας (Δραγαλεβός) - Το χωριό και η ιστορία του

Ο Έλατος Κυνουρίας (Δραγαλεβός) είναι ένα μικρό ορεινό χωριό χτισμένο στα 840μ υψόμετρο, μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο στο οποίο τα πλατάνια και οι καστανιές κυριαρχούν. Βρίσκεται ανάμεσα στα δύο κεφαλοχώρια της περιοχής, τον Άγιο Πέτρο και το Καστρί και ανήκει στο Δήμο Βόρειας Κυνουρίας. Έχει πρόσβαση από την Τρίπολη ( 27 χιλιόμετρα) και από το Άστρος (45 χιλιόμετρα) μέσα από μια πανέμορφη διαδρομή και βρίσκεται μόλις 2,5 ώρες από την Αθήνα.

Απέναντι από την πλαγιά στην οποία είναι χτισμένο το χωριό, δεσπόζει ο Πάρνωνας με την απαράμιλλη ομορφιά του. Σε αυτά τα μέρη μπορεί κανείς να νιώσει την απίστευτη ηρεμία που προσφέρει η φύση, μακριά από τους θορύβους και την ένταση των μεγαλουπόλεων. Η ηρεμία και η ησυχία είναι το χαρακτηριστικό σημείο της περιοχής. Η κάθε εποχή του χρόνου έχει να σου προσφέρει και μια μοναδική εμπειρία. Η άνοιξη με τα ζωντανά χρώματά της και τα πολυάριθμα λουλούδια της , το καλοκαίρι με την άγρια πρασινάδα του, το φθινόπωρο με το μελαγχολικό και πανέμορφο κίτρινο χρώμα των δέντρων και ο άγριος χειμώνας με τα πολλά χιόνια του, σου δίνουν να καταλάβεις πως ο τόπος ετούτος είναι ανέγγιχτος από την σύγχρονη μανία για ανάπτυξη.

Το χωριό δυστυχώς, όπως και τα περισσότερα χωριά της Ελλάδος, έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί. Η ανεργία και η εγκατάλειψη της πολιτείας για τα μέρη αυτά, οδήγησε τους νέους στα αστικά κέντρα προς αναζήτηση δουλειάς. Κατά τους χειμερινούς μήνες οι μόνιμοι κάτοικοι είναι ελάχιστοι. Η τουριστική ανάπτυξη ολόκληρης της περιοχής βρίσκετε σε πολύ αρχικά στάδια. Τα πρώτα βήματα έχουν αρχίσει να γίνονται στον Άγιο Πέτρο με την δημιουργία διάφορων ξενώνων, αλλά σίγουρα υπάρχει πολύ δρόμος ακόμα για να μπορέσουμε να πούμε ότι υπάρχει υποδομή για να αξιοποιηθεί τουριστικά η περιοχή.

Υπάρχούν πολλές όμορφες διαδρομές όπου μπορεί κανείς να κάνει τον περίπατο του. Η διαδρομή προς τον Άγιο Αθανάσιο και προς την τοποθεσία Αγιοπετρίτικα είναι κάποιες από αυτές. Πηγαίνοντας κανείς προς τα Αγιοπετρίτικα έχει τη δυνατότητα να θαυμάσει την ομορφιά ενός δάσους γεμάτο καστανιές. Τα Αγιοπετρίτικα βρίσκονται προς το χωριό Άγιος Πέτρος , όπως φανερώνει και η ονομασία και απλώνονται σε μια ολόκληρη πλαγιά ανάμεσα στον Έλατο και στον Άγιο Πέτρο.

Κάτω από το χωριό περνά ο ποταμός Τάνος ο οποίος ξεκινάει από τα διάφορα ρυάκια που συγκεντρώνονται από τον Πάρνωνα και καταλήγει στο Άστρος. Οι πηγές είναι άφθονες τόσο στο χωριό όσο και στη γύρω περιοχή.

Από τα πιο όμορφα σημεία του χωριού είναι ο Άγιος Αθανάσιος και η Κάτω Βρύση.

Ο Άγιος Αθανάσιος βρίσκεται στο πάνω μέρος του χωριού, 100 μέτρα από το τελευταίο σπίτι. Ό χώρος αυτός έχει διαμορφωθεί και αξιοποιηθεί από τον πολιτιστικό σύλλογο. Υπάρχει άφθονο νερό και δύο μεγάλες στέρνες τις οποίες χρησιμοποιούσαν οι κάτοικοι του χωριού για να ποτίζουν τα περιβόλια τους κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Στο μαγευτικό προαύλιο μπροστά από το εξωκλήσι μπορεί κανείς να ξεκουραστεί και να απολαύσει τη θέα προς τα άλλα χωριά, ενώ κάθεται κάτω από τον υπέροχο ίσκιο που προσφέρουν τα πλατάνια που βρίσκονται εκεί.

Η κάτω βρύση 500 μέτρα έξω από το χωριό στο δρόμο προς Άγιο Πέτρο είναι ένα έργο του πολιτιστικού συλλόγου, το οποίο δημιουργήθηκε τα τελευταία 18 χρόνια. Η πέτρινη αυτή βρύση βρίσκεται μέσα σε μια καταπράσινη ρεματιά, γεμάτη από πλατάνια. Εκεί μπορεί κανείς να ξεκουραστεί από τον περίπατο του και να πιει δροσερό νερό.

Η ιστορία του χωριού...

Ο Δραγαλεβός: Το όνομα Δραγαλεβός είναι γενικά παραδεκτό ότι είναι Σλαβικής προέλευσης. Σύμφωνα με τον Γερμανό καθηγητή Vasmer, το όνομα Δραγαλεβός προέρχεται από τη Σλαβική Dragalevo (Dragalevo), που σημαίνει δρόμος / βοσκότοπος / κοιλάδα. Bέβαια σε διάφορα έγραφα και σε διάφορες αναφορές συναντάται με κάποιες παραλλαγές, όπως: Γαρδαλεβός, Δραγαλιβός ή Δραγάλιγος (στο «Χρονικό του Μορέως», το 14ο αιώνα). Σύμφωνα με την παράδοση η γνήσια μορφή και η σωστή εκφορά του ονόματος είναι Δραγαλεβός, όπως την διατήρησε πιστά ως τα νεώτερα χρόνια ο λαός.

Αρχική τοποθεσία: Η μοναδική γραπτή ιστορική πηγή που έχουμε για τον παλαιό -μεσαιωνικό «Δραγαλεβό» είναι το Χρονικό του Μορέως (14ος αιώνας - εποχή Φραγκοκρατίας), που μπορεί να θεωρηθεί ως η μόνη έγκυρη πηγή. Σύμφωνα με τοπικές παραδόσεις, κοντά στο νεότερο Δραγαλεβό (σημερινό Έλατο), υπήρχε ένα μεγάλο χωριό που καταστράφηκε. Αυτό το μεγάλο χωριό ήταν ο παλαιός Δραγαλεβός. Η τοποθεσία αυτή βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τον νεότερο Δραγαλεβό (1000 -1300 m), στη νότια πλευρά του.
Σύμφωνα με τα λεγόμενα, στην τοποθεσία αυτή οι νεότεροι «Δραγαλεβίτες» φυτεύοντας τα αμπέλια τους συχνά σκόνταβαν πάνω σε διάφορα απομεινάρια τοίχων ή ορισμένες φορές εύρισκαν λείψανα ανθρώπων, πράγμα που αποδεικνύει ότι εκεί υπήρχε κάποτε οικισμός. Πολλές περιοχές αυτής της τοποθεσίας σήμερα έχουν διασωθεί με ονόματα Αγίων: Άγιος Δημήτριος, Παναγία, Άγιος Νικόλαος, Άγιος Αθανάσιος, Προφήτης Ηλίας, Άγιος Ιωάννης, Αγία Αικατερίνη, Αγιώργηδες, πράγμα που αποδεικνύει ότι εκεί ίσως υπήρχαν οι αντίστοιχες εκκλησίες του παλιού Δραγαλεβού. Σε αρκετές από τις τοποθεσίες αυτές υπάρχουν και υπολείμματα παλαιών εκκλησιών. Ο μεγάλος αριθμός των εκκλησιών αποδεικνύει ακόμα ότι ο παλαιός Δραγαλεβός ήταν ένα αρκετά μεγάλο χωριό.

Ο νεότερος Δραγαλεβός: Στα επόμενα χρόνια ο Δραγαλεβός αφανίζεται. Τα ακριβή αίτια του αφανισμού είναι άγνωστα, ωστόσο υπάρχουν πολλές εκδοχές όπως: δημογραφική καταστροφή από επιδημία ,όπως η πανώλης (πανούκλα) που χτύπησε την Πελοπόννησο στο τέλος του 1347, ή αποτέλεσμα καταστροφικού σεισμού. Σύμφωνα με το «Χρονικό του Μορέως» υπάρχει και μια άλλη εκδοχή: στα χρόνια της Φραγκοκρατίας ο Δραγαλεβός έπαθε μεγάλες καταστροφές.

Το «Χρονικό του Μορέως» αναφέρει ότι οι Φράγκοι:
«τον Δραγάλιγον κι όλην την Τσακωνίαν
εκούρσεψαν κι αφάνισαν,τους τόπους ερημώσαν.
εσέβησαν στον Γαρδαλεβόν την Τσακωνίαν κουρσέουν..»
Βέβαια η καταστροφή δεν ήταν ολοκληρωτική . Όμως τα χτυπήματα των Φράγκων ήταν αρκετά δυνατά ώστε ο παλαιός Δραγαλεβός μη μπορώντας να ανασυγκροτηθεί, να αφανιστεί σιγά-σιγά. Αργότερα, σε άγνωστη χρονική περίοδο, αναδημιουργήθηκε ο νεότερος Δραγαλεβός, σε γειτονική τοποθεσία ( ο σημερινός Έλατος).

Μετονομασία: Σε παλαιότερα χρόνια είχε επικρατήσει γνώμη ότι τα ξενόγλωσσα τοπωνύμια έπρεπε για εθνικούς λόγους να αντικατασταθούν με ονόματα ελληνικά. Το 1926 δημοσιεύτηκε διάταγμα «περί μετονομασίας συνοικισμών πόλεων και κωμών». Το διάταγμα όριζε ότι επιτρέπεται να μεταβληθούν «ξενόφωνα ή κακόηχα ονόματα» χωρίς κανένα περιορισμό,. Έτσι, σύμφωνα με το διάταγμα αυτό ο Δραγαλεβός μετονομάστηκε σε Έλατο. Το όνομα Δραγαλεβός έχει βέβαια, σλαβική γλωσσική προέλευση. Είναι όμως κατάλοιπο από τις περιπέτειες του ελληνικού έθνους κατά την μακραίωνη ιστορική του πορεία, είναι δηλαδή στοιχείο του εθνικού μας βίου. Επιπλέον, ο νεότερος Δραγαλεβός συνδέεται άρρηκτα με τον παλαιό Δραγαλεβό ο οποίος είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της προϊστορίας ή της πρωτοϊστορίας του Καστριού με την ευρεία οικιστική του έννοια.

Από τα «ΚΑΣΤΡΙΤΙΚΑ» του Β. Τόγια

Πηγή:http://www.dragalevos.gr/